Wielkie tematy satyry

Rekwizyty się zmieniają, tematy — nie. Przegląd wielkich, wiecznych obszarów satyry rysunkowej to jednocześnie katalog tego, co można bezpiecznie i celnie zamawiać: zjawiska są wieczne, więc żart się nie starzeje.

1. Władza i jej liturgia

Nie konkretni władcy, lecz mechanika władzy: dwór, kolejka do ucha, wskaźnik oderwany od ziemi. Od litografii Daumiera po dzisiejsze sale konferencyjne zmieniły się garnitury, nie mechanizm. Dla zamawiających: satyra na „władzę w ogóle” działa w każdej epoce i żadnej redakcji nie przynosi kłopotów.

2. Pieniądz i jego cuda

Bańki, okazje życia, drobny druk umów, magia słupków. Temat odporny na dezaktualizację, bo chciwość ma nieograniczony budżet na nowe kostiumy. Ulubiony rekwizyt gatunku: marchewka na kiju — uniwersalna waluta motywacyjna.

3. Moda i obyczaj

Od krynolin po diety-cud: satyra obyczajowa dokumentuje, jak bardzo chcemy być nowocześni — zawsze w ten sam sposób. Złoty wiek tej rubryki przypadł na polskie tygodniki z „Szpilkami” na czele; dziś obyczaj zmienia się szybciej, ale mechanizm naśladownictwa rysuje się identycznie.

4. Biurokracja, czyli epos okienka

Pieczątka, załącznik, „proszę przyjść jutro” — biurokracja to satyryczne perpetuum mobile i najbezpieczniejszy temat firmowych zamówień: śmieją się wszyscy, bo cierpieli wszyscy. W wersji korporacyjnej: spotkania o spotkaniach, procedury procedur.

5. Technologia i jej obietnice

Każda epoka ma swój wynalazek-zbawiciela i swój strach: kolej, telewizor, komputer, algorytm. Satyra techniczna starzeje się tylko w rekwizytach — lęk i euforia są wielokrotnego użytku. Dzisiejsza odsłona tematu spotyka się z memosferą, o czym piszemy w porównaniu gatunków.

Jak z tego korzystać przy zamówieniu

Wybierając temat z wielkiej piątki, kupują Państwo żart o długim terminie ważności: do rocznika, na ścianę biura, do książki. Wystarczy dopasować kostium do branży — resztę robi mechanika gatunku (anatomia tutaj), a proces zamówienia opisuje Szpalta 4.